Bài 11: Quá trình nội sinh và Quá trình ngoại
sinh. Các dạng địa hình chính. Khoáng sản.

Theo các em,
điều gì khiến bề
mặt Trái Đất lồi
lõm như vậy
Đỉnh Ê-vơ-rét: 8848 m
Độ sâu đại dương khoảng
11000 m

CHƯƠNG 3: CẤU TẠO CỦA TRÁI ĐẤT. VỎ TRÁI ĐẤT
BÀI 11: QUÁ TRÌNH NỘI SINH VÀ NGOẠI SINH. CÁC
DẠNG ĐỊA HÌNH CHÍNH. KHOÁNG SẢN.

NỘI DUNG BÀI HỌC

Quá trình nội sinh và
ngoại sinh

1
2

Khoáng sản

3

Các dạng địa
hình chính

BÀI 10: QUÁ TRÌNH NỘI SINH VÀ NGOẠI SINH. CÁC DẠNG
ĐỊA HÌNH CHÍNH. KHOÁNG SẢN.
1. Quá trình nội sinh và ngoại sinh

THẢO LUẬN NHÓM (3 phút)
Yêu cầu: Đọc thông tin mục 1 và quan sát hình 10.1 trong SGK, thảo luận theo
cặp đôi, trả lời câu hỏi và hoàn thành phiếu học tập:

Quá trình

Nội sinh

Ngoại sinh

Nguyên nhân
Hệ quả
1. Bề mặt địa hình thay đổi như thế nào ở mỗi hình a, b, c?
2. Hình nào là kết quả của quá trình ngoại sinh và hình
nào là kết quả của quá trình nội sinh?
3. Quá trình nội sinh hay ngoại sinh là nguyên nhân chính
của quá trình tạo núi?

HIỆN TƯỢNG
UỐN NẾP
CỦA ĐỒI NÚI

HIỆN TƯỢNG
ĐỨT GÃY

HIỆN TƯỢNG
ĐỘNG ĐẤT
HIỆN TƯỢNG
NÚI LỬA
PHUN

Ở Việt Nam: Do tác động của nội lực, trong vận động Tân kiến
tạo dãy núi Hoàng Liên Sơn (phía Tây Bắc nước ta) được nâng
lên, còn thềm lục địa phía Nam thì bị hạ xuống.

Mô hình gió thổi mòn

Qúa trình xâm thực do nước mưa ở vùng núi đá vôi

Nước chảy đá mòn

Bờ biển bị ăn mòn

Quá trình xâm thực ở

Vịnh Hạ Long – Quảng Ninh

Phong Nha Kẻ Bàng - Quảng Bình

Quá trình

Nội sinh

Nguyên nhân Do các tác nhân từ bên
trong vỏ Trái Đất. Do các
chuyển động kiến tạo, hoạt
động núi lửa và động đất.

Hệ quả

Ngoại sinh
Do các tác nhân từ bên ngoài
vỏ Trái Đất (các hiện tượng
mưa, nắng, nhiệt độ, dòng
chảy,… làm phá hủy đá gốc
thành các vật liệu bở rời).

Làm gia tăng tính gồ ghề Phá hủy, san bằng các chỗ gồ
của bề mặt đất.
ghề.

- Hình của quá trình ngoại sinh: a, b.
- Hình của quá trình nội sinh: c.

Nội lực là yếu tố chính trong quá trình thành tạo núi,
ngoài ra núi cũng chịu các tác động của quá trình ngoại
sinh. Qua thời gian, dưới tác động của ngoại sinh (dòng
chảy, gió, nhiệt độ,...) làm thay đối hình dạng của núi: các
đỉnh núi tròn hơn, sườn núi bớt đốc, độ cao giảm xuống...

BÀI 10: QUÁ TRÌNH NỘI SINH VÀ NGOẠI SINH. CÁC DẠNG
ĐỊA HÌNH CHÍNH. KHOÁNG SẢN.
1. Quá trình nội sinh và ngoại sinh
Quá trình

Nội sinh

Ngoại sinh

Nguyên nhân

Do các tác nhân từ bên trong vỏ
Trái Đất. Do các chuyển động
kiến tạo, hoạt động núi lửa và
động đất.

Do các tác nhân từ bên ngoài vỏ Trái
Đất (các hiện tượng mưa, nắng,
nhiệt độ, dòng chảy,… làm phá hủy
đá gốc thành các vật liệu bở rời).

Hệ quả

Làm gia tăng tính gồ ghề của bề Phá hủy, san bằng các chỗ gồ ghề.
mặt đất.

Quan sát ảnh, cho biết nội dung bức ảnh? ảnh nào là những tác động do
nội lực? ảnh nào là tác động do ngoại lực?
A

Cháy rừng
D

Khai khoáng

B

Đá bị mòn
E

Uốn nếp

C

Đứt gãy
F

Chặt phá rừng

Em hãy nêu một số ví dụ về tác động của con người (tác động tích cực và tác động tiêu cực)
trong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất

Tác động tích cực

Sản xuất nông nghiệp, công nghiệp…
Tác động tiêu cực

17

1. Nếu nội sinh > Ngoại sinh

Þ Địa hình gồ ghề hơn.
2. Nếu ngoại sinh > Nội sinh

Nội sinh và ngoại sinh là hai lực
đối nghịch nhau nhưng xảy ra
đồng thời tạo nên địa hình bề mặt
Trái Đất.
Þ Địa hình hạ thấp, san bằng hơn.

BÀI 10: QUÁ TRÌNH NỘI SINH VÀ NGOẠI SINH. CÁC DẠNG
ĐỊA HÌNH CHÍNH. KHOÁNG SẢN.
1. Quá trình nội sinh và ngoại sinh
Quá trình

Nội sinh

Ngoại sinh

Nguyên nhân

Do các tác nhân từ bên trong vỏ
Trái Đất. Do các chuyển động
kiến tạo, hoạt động núi lửa và
động đất.

Do các tác nhân từ bên ngoài vỏ Trái
Đất (các hiện tượng mưa, nắng,
nhiệt độ, dòng chảy,… làm phá hủy
đá gốc thành các vật liệu bở rời).

Hệ quả

Làm gia tăng tính gồ ghề của bề Phá hủy, san bằng các chỗ gồ ghề.
mặt đất.

- Nội sinh và ngoại sinh là hai lực đối nghịch nhau nhưng xảy ra
đồng thời tạo nên địa hình bề mặt Trái Đất.

LUYỆN TẬP
1. Em hãy điền thông tin còn thiếu vào bảng sau:
Quá trình

Nội sinh

Ngoại sinh

Nguyên
nhân

Do các tác nhân từ bên
trong vỏ Trái Đất. Do các
chuyển động kiến tạo,
hoạt động núi lửa và động
đất.

Do các tác nhân từ bên ngoài
vỏ Trái Đất (các hiện tượng
mưa, nắng, nhiệt độ, dòng
chảy,… làm phá hủy đá gốc
thành các vật liệu bở rời).

Hệ quả

Làm gia tăng tính gồ ghề
của bề mặt đất.

Phá hủy, san bằng các chỗ
gồ ghề.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Điền các thông tin còn thiếu vào sơ đồ bên dưới

Mưa

Ngoại sinh
Núi lửa

Nội sinh

Động đất

Em hãy tìm thông tin về hang Sơn Đoòng
và cho biết hang Sơn Đoòng là kết quả của
quá trình hình thành địa hình nào?

- Học bài và nghiên cứu tiếp nội dung
tiết sau bài 10 theo gợi ý:
+ Phân biệt được các dạng địa hình chính
trên Trái Đất.
+ Kể được tên một số loại khoáng sản.